مقایسه کامل انواع گاردریل بتنی (نیوجرسی) و فلزی
- توضیحات
- دسته: Uncategorised
- منتشر شده در یکشنبه, 08 دی 1404 11:47
- نوشته شده توسط Super User
- بازدید: 10
**مقایسه کامل انواع گاردریل بتنی (نیوجرسی) و فلزی (W-beam / Thrie-beam)**
در جادههای ایران، دو نوع اصلی حفاظ جادهای (گاردریل) استفاده میشود:
- **گاردریل فلزی** → معمولاً دو موج (W-beam) یا سه موج (Thrie-beam) از ورق گالوانیزه گرم
- **گاردریل بتنی** → معروف به **نیوجرسی** (Jersey barrier) یا F-shape، پیشساخته یا درجا ریختهشده
هیچکدام به طور مطلق "بهتر" نیستند؛ انتخاب بستگی به نوع جاده، ترافیک، بودجه نگهداری، سرعت، عرض میانه و شرایط جغرافیایی دارد. در ادامه مقایسه دقیق از هر لحاظ آورده شده:
| معیار مقایسه | گاردریل فلزی (دو موج / سه موج) | گاردریل بتنی (نیوجرسی) | کدام در شرایط ایران بهتر عمل میکند؟ |
|--------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------|
| **نوع عملکرد** | انعطافپذیر – انرژی ضربه را جذب میکند و خودرو را به آرامی به جاده برمیگرداند | صلب (سخت) – خودرو را با شیب و شکل خاص هدایت میکند، کمتر تغییر شکل میدهد | فلزی برای سواری و سرعت بالا بهتر است (کمتر آسیب به خودرو) |
| **مقاومت در برابر وسایل سنگین** | دو موج → متوسط (تا ~۱.۸–۲ تن)<br>سه موج → خوب (تا ~۳–۴ تن) | بسیار عالی (تا ۱۸–۳۰ تن و بیشتر) – کامیون و تریلی را بهتر نگه میدارد | بتنی در محورهای پرتردد کامیون (مثل تهران-قم، بندرعباس) |
| **جلوگیری از عبور به لاین مقابل** | متوسط (ممکن است در ضربه شدید باز شود یا واژگون شود) | عالی – تقریباً غیرقابل عبور برای خودروهای سنگین | بتنی در میانه آزادراههای باریک و پرخطر |
| **آسیب به خودرو و سرنشین** | کمتر (انعطافپذیری باعث کاهش شدت ضربه میشود) | بیشتر (برخورد صلب → احتمال واژگونی یا آسیب شدید به بدنه خودرو) | فلزی برای ایمنی سرنشینان سواری بهتر است |
| **هزینه اولیه (نصب)** | ارزانتر (۳۰–۶۰٪ کمتر از بتنی) | گرانتر (حمل سنگین، نیاز به جرثقیل، فونداسیون) | فلزی در پروژههای بودجه محدود |
| **هزینه نگهداری و تعمیر** | بالا – پس از هر ضربه شدید نیاز به تعویض سپری، پایه، پیچ و گالوانیزه مجدد دارد | بسیار پایین – معمولاً فقط رنگ یا تمیزکاری، تعمیر نادر است | بتنی در بلندمدت ارزانتر (مطالعات Caltrans نشان میدهد بتنی در عمر ۳۰–۴۰ ساله بهصرفهتر است) |
| **عمر مفید** | ۱۵–۲۵ سال (با گالوانیزه خوب و بدون ضربه شدید) | ۳۰–۵۰ سال و بیشتر (تقریباً بدون فرسایش) | بتنی |
| **مقاومت به خوردگی / شرایط جوی** | خوب (اگر گالوانیزه گرم با کیفیت باشد)، اما در مناطق مرطوب/نمکی نیاز به مراقبت دارد | عالی – بتن مقاوم به نمک، رطوبت، یخزدگی | بتنی در شمال و جنوب کشور |
| **نصب و جابهجایی** | سریع و آسان – با نیروی انسانی و ابزار معمولی | سخت – نیاز به جرثقیل، حمل و نقل سنگین، زمان بیشتر | فلزی برای پروژههای موقت یا فوری |
| **کاربرد اصلی در ایران** | کنار جادهها، شانه جاده، بزرگراههای معمولی، جادههای کوهستانی با فضای کافی | میانه آزادراه ها (جایی که عرض کم است)، پلها، مناطق پرتردد سنگین، نزدیک پرتگاه | هر دو رایج، اما بتنی در میانه آزادراهها غالب شده |
| **مشکلات رایج** | زنگزدگی زودرس اگر گالوانیزه ضعیف باشد، واژگونی پایه در خاک سست، تعمیر مکرر پس از تصادف | جمع شدن برف و یخ در کنار آن (در جادههای برفگیر)، امکان واژگونی خودروهای سبک، آسیب بیشتر به خودرو | — |
| **استاندارد رایج** | نشریه ۲۶۷، AASHTO M180، EN 1317 | نیوجرسی استاندارد F-shape یا Jersey، تست شده برای وسایل سنگین | — |
خلاصه: کدام بهتر است؟ (در شرایط ایران ۱۴۰۴–۱۴۰۵)
گاردریل فلزی بهتر است اگر
- بودجه اولیه محدود دارید
- جاده کنار شانه یا پرتگاه با ترافیک عمدتاً سواری و ون است
- سرعت بالا و نیاز به جذب انرژی ضربه (کاهش آسیب به سرنشین)
- پروژه موقت یا جاده کوهستانی با فضای کافی پشت حفاظ
- → رایجترین نوع در کنار جادههای ایران (دو موج برای معمولی، سه موج برای پرخطرتر)
- **گاردریل بتنی (نیوجرسی) بهتر است اگر**:
- ترافیک سنگین کامیون و تریلی زیاد است (محورهای ترانزیتی مثل تهران-شمال، بندرعباس-تهران)
- عرض میانه جاده کم است و نمیخواهید خودرو به لاین مقابل برود
- نگهداری بلندمدت مهم است و بودجه تعمیر سالانه ندارید
- در پلها، رمپ ها و مناطق بسیار پرخطر
- → در سالهای اخیر سازمان راهداری در بسیاری آزادراهها به سمت بتنی مفصلی رفته چون در تصادفات سنگین واقعاً جان بیشتری نجات میدهد
**نتیجهگیری واقعی**:
در ایران امروز، **بتنی (نیوجرسی) در میانه آزادراهها و محورهای پرتردد سنگین برتری دارد** (ایمنی بالاتر برای وسایل سنگین + هزینه نگهداری کمتر در بلندمدت).
اما **فلزی هنوز برای کنار جادهها، جادههای روستایی و بودجهمحورها گزینه اصلی و اقتصادیتر است**.